Czerwony ryż drożdżowy powstaje przez fermentację ryżu grzybem Monascus purpureus. W Chinach znany jest od stuleci, choćby jako barwnik kaczki po pekińsku. W latach 70. i 80. okazało się, że jedna z wytwarzanych przez grzyb substancji, monakolina K, blokuje enzym HMG-CoA, kluczowy w produkcji cholesterolu w wątrobie. Firma Merck wprowadziła ją na rynek jako lowastatynę, pierwszą statynę w historii.

Działa więc dokładnie jak statyna: wątroba produkuje mniej cholesterolu, wystawia więcej receptorów LDL i wyłapuje go z krwi. W dużym chińskim badaniu na prawie 5 tysiącach osób po zawale ekstrakt z czerwonego ryżu obniżył LDL o około 20% i wyraźnie zmniejszył liczbę kolejnych incydentów i zgonów. To jednak jedno badanie, w jednej populacji, na jednym standaryzowanym produkcie.

W 2018 roku EFSA uznała, że monakoliny mogą powodować te same działania niepożądane co statyny: uszkodzenie wątroby, bóle mięśni i rabdomiolizę. Od 2022 roku w UE dzienna porcja suplementu musi zawierać mniej niż 3 mg monakolin. Dochodzi problem jakości: w analizach preparatów dawki różniły się nawet stukrotnie, a część zawierała cytryninę, toksynę grzybową szkodliwą dla nerek.

Jeśli chcesz oceniać suplementy bez skrótu „naturalne znaczy bezpieczne”, zajrzyj do książki „Cholesterol, jakiego nie znasz”.

Źródła
  1. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food. Scientific opinion on the safety of monacolins in red yeast rice. EFSA Journal 2018.
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 w sprawie monakolin z czerwonego ryżu drożdżowego.