Czerwony ryż drożdżowy powstaje przez fermentację ryżu grzybem Monascus purpureus. W Chinach znany jest od stuleci, choćby jako barwnik kaczki po pekińsku. W latach 70. i 80. okazało się, że jedna z wytwarzanych przez grzyb substancji, monakolina K, blokuje enzym HMG-CoA, kluczowy w produkcji cholesterolu w wątrobie. Firma Merck wprowadziła ją na rynek jako lowastatynę, pierwszą statynę w historii.
Działa więc dokładnie jak statyna: wątroba produkuje mniej cholesterolu, wystawia więcej receptorów LDL i wyłapuje go z krwi. W dużym chińskim badaniu na prawie 5 tysiącach osób po zawale ekstrakt z czerwonego ryżu obniżył LDL o około 20% i wyraźnie zmniejszył liczbę kolejnych incydentów i zgonów. To jednak jedno badanie, w jednej populacji, na jednym standaryzowanym produkcie.
W 2018 roku EFSA uznała, że monakoliny mogą powodować te same działania niepożądane co statyny: uszkodzenie wątroby, bóle mięśni i rabdomiolizę. Od 2022 roku w UE dzienna porcja suplementu musi zawierać mniej niż 3 mg monakolin. Dochodzi problem jakości: w analizach preparatów dawki różniły się nawet stukrotnie, a część zawierała cytryninę, toksynę grzybową szkodliwą dla nerek.
Jeśli chcesz oceniać suplementy bez skrótu „naturalne znaczy bezpieczne”, zajrzyj do książki „Cholesterol, jakiego nie znasz”.
Źródła
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food. Scientific opinion on the safety of monacolins in red yeast rice. EFSA Journal 2018.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 w sprawie monakolin z czerwonego ryżu drożdżowego.
